Over wereldbollen

Een wereldbol is de aarde in het klein, de kennis over de wereld begint met een wereldbol en de kennis groeit naarmate de wereldbol vaker gebruikt wordt.

Het vinden van plaatsen

Ondanks dat de wereld rond is, zonder een begin of een eind, worden er twee lijnen als referentie gebruikt. Alle afstanden en locaties worden vanuit deze twee lijnen bepaald. Één van deze twee lijnen is de evenaar, deze loopt van Oost naar West in het midden van de wereld, de evenaar verdeelt de aarde in twee helften. De andere lijn heet de meridiaan, deze loopt van de Noordpool naar de Zuidpool door een plaats die Greenwich heet, dat ligt in Londen, Engeland. Beide lijnen zijn 0 graden en het numerieke systeem van wereldbol begint waar beide lijnen elkaar kruisen.

Alle lijnen die lopen van Oost naar West en parallel lopen aan de evenaar worden ook wel breedtegraden genoemd, ze worden ook wel eens parallellen genoemd omdat ze allen parallel aan elkaar lopen. De breedtegraden worden afgebeeld op de wereldbol om de 15 graden zowel ten noorden als ten zuiden van de evenaar en worden meridianen genoemd. Als u bijvoorbeeld New Orleans opzoekt zult u zien dat deze plaats zich bevindt op 30 graden. Aangezien deze plaats zich ten noorden van de evenaar bevindt wordt er ook wel gezegd dat de plaats zich bevindt op 30 graden noorderbreedte of 30N.



De lijnen die lopen van Noord naar Zuid worden lengtegraden genoemd, ook wel meridianen. De lengtegraden zijn genummerd om de 15 graden van de nulmeridiaan en de nummering wordt aangegeven bij de evenaar. Als New Orleans weer als een referentiepunt wordt gebruikt dan vinden we de plaats op 90 graden of 90 graden west van de nulmeridiaan. We kunnen dus vaststellen dat New Orleans zich bevindt op 30 graden noorderbreedte en 90 graden westerlengte. Oftewel 30N, 90W.

Onthoud dat breedtegraden lopen van 0 graden bij de evenaar naar 90 graden bij beide polen (Noord- en Zuidpool). Lengtegraden lopen van 0 graden bij de nulmeridiaan tot 180 graden, precies aan de andere kant van de wereldbol. Als men een locatie aan wil geven dan wordt altijd eerst de breedtegraad aangegeven en daarna de lengtegraad.

De lijnen op uw wereldbol worden alleen in bepaalde intervallen aangegeven. Indien dit niet het geval zou zijn dan zou de hele wereldbol alleen maar bestaan uit lijnen. Op deze manier zou u de landen niet meer kunnen zien.

Het bekijken van de wereld

Het heeft lang geduurd voordat de mensheid heeft geaccepteerd dat de wereld rond is, de Grieken wisten dat de wereld rond was. De Griekse historicus Strabo schreef over een wereldbol van 300 cm in doorsnede die gemaakt was door "Crates of Mallus" en tentoongesteld in 150 vC. We kunnen dus aannemen dat men al enkele eeuwen wist dat de aarde rond was. De meeste mensen dachten echter dat aarde plat was omdat men alleen maar het gedeelte zag waar men woonde.

Vandaag de dag leven we in een globale wereld waar de wereldbol een map is van onze tegenwoordige planeet. De exploratie van de ruimte met bemande en onbemande satellieten heeft er voor gezorgd dat we grafisch de rondheid van de wereld kunnen begrijpen en de positie van onze aarde in het heelal.

Een van de basisgebruiken van uw wereldbol is om plaatsen, steden, landen en wateren te vinden. Het vinden van een plaats is niet genoeg als u het niet ziet in zijn context. De geografische afstanden tussen de verschillende landen en de relaties tussen de verschillende landen is moeilijk te begrijpen als men niet rekening houdt met de echte afstanden.

De vraag "Waar is het?" kan beantwoord worden door een wereldbol te gebruiken, u kunt de afstanden, omtrek van de landen en de relatie tussen de verschillende landen ontdekken. Het begrijpen van de echte geografische afstanden tussen de verschillende landen laat zien wat de verschillen zijn in de economische, politieke en sociale status van de verschillende landen en de afhankelijkheid onderling. Er wordt gezegd dat een groter gebruik van de wereldbol door alle mensen in de wereld een belangrijk instrument zou kunnen zijn voor vrede op aarde.

Uw wereldbol haalt de misconceptie van afstanden en directies weg zoals die wel op de meeste platte kaarten staan. Als u bovenop uw wereldbol kijkt zult u zien dat de wereld grotendeels uit de Noordpool bestaat. Veel belangrijke landen zoals Japan, China, Rusland, de Scandinavische landen, het verenigd koninkrijk, Canada en de Verenigde Staten vormen een cirkel rond de Noordpool. Vandaag de dag is de Noordpool een belangrijke intersectie geworden voor veel vliegtuig maatschappijen om de kortste route te vliegen tussen de belangrijkste steden in de wereld.

Uw wereldbol is niet alleen een handboek voor onze moderne wereld, maar het gebruik leent zich voor veel meer doeleinden. Het laat de reis door onze geschiedenis zien en maakt de gebeurtenissen die plaatsvinden in de wereld van vandaag belangrijker. Daarnaast verrijkt het ons met de betekenissen van de wetenschap inclusief de nieuwe wetenschap van binnen en buiten de ruimte.

De internationale tijdlijn

U kunt de internationale tijdlijn vinden als u de 180 graden meridiaan in de Atlantische Oceaan volgt op uw wereldbol. Het bevind zich halverwege de wereld vanuit Greenwich. Als het 12 uur 's middags is in Greenwich dan is het middernacht op de internationale tijdlijn. Het is dan ook daar, op de internationale tijdlijn dat een nieuwe dag begint.

We verliezen een uur als we in Oostelijke richting reizen. Om precies te zijn elke 15 graden gemeten vanaf Greenwich. Als we helemaal rond de wereld zouden reizen zouden we een hele dag verliezen of zou er een hele dag bijkomen. De internationale tijdlijn is de plaats waar we internationaal besloten hebben om een dag te verliezen of een dag erbij te krijgen.

Er zijn een aantal modificaties gemaakt in de internationale tijdlijn. Om te zorgen dat Oost Siberië de zelfde datum heeft als de rest van Rusland is er besloten om de internationale tijdlijn te laten afwijken van de 180 graden meridiaan, dit geldt ook voor de Euletaanse eilanden die dezelfde dag hebben als de rest van Alaska.



Een reiziger die van Tokyo naar San Francisco vliegt en zijn diner begint op zondag zou zijn diner afmaken op zaterdag, de vorige dag! Als het 12 uur 's middags is op zondag 1 januari aan de West kant van de tijdlijn dan is het zaterdag 31 December aan de andere kant van de tijdlijn. Als u naar het Westen gaat vanaf de tijdlijn dan komt er 1 dag bij en als u naar het Oosten gaat van de tijdlijn gaat er 1 dag af.

Alleen klokslag 12 uur middernacht op de internationale tijdlijn is het dezelfde dag overal ter wereld. Een seconde later zijn er 2 dagen die plaatsvinden op hetzelfde moment. Als dinsdag begint op de internationale tijdlijn dan is het nog steeds maandag in de rest van de wereld. De nieuwe dag begint op de internationale tijdlijn en gaat dan steeds verder naar het Westen.

Als een dag zes uur oud is dan heeft het een kwart van de wereld afgelegd. Dit betekent dat het dinsdag is voor 1 kwart van de wereld en nog steeds maandag is voor de andere 3 kwart van de wereld. Zes uur later is de dag halverwege de wereld en nog eens zes uur later is het 3 kwart rond de wereld. Nog eens zes uur later is het weer bij de internationale tijdlijn en begint de nieuwe dag, woensdag.

Waarom meten in graden?

Duizenden jaren geleden hebben de Babilonianen bedacht om een cirkel te verdelen in 360 verschillende secties. Deze methode wordt nog steeds gebruikt door de huidige cartografen. De afstand rond de wereld, of elke cirkel onafhankelijk van de grootte wordt gemeten in 360 secties ook wel "graden" genoemd. Elke graad staat voor 1 sectie van de wereld.

Hoekafstand is een term die soms gebruikt voor het omschrijven van de locatie van een plaats op de wereld. New Orleans is gelokaliseerd op 30 graden Noorderbreedte omdat, zoals te zien in de afbeelding, een lijn van New Orleans tot het centrum van de aarde een 30 graden hoek vormt met een lijn die is getekend van de Evenaar tot het centrum van de aarde. Een vergelijkbaar fenomeen is te zien als je vanaf de nulmeridiaan een lijn trekt naar het centrum van aarde, dit vormt een hoek van 90 graden met een lijn die van de New Orleans meridiaan wordt getrokken tot het centrum van de aarde. Dit lokaliseert de stad op 90 graden West ten opzicht van de nulmeridiaan.



De aarde heeft een dusdanige grootte dat 1 graden gelijk staat aan 111.32 km, een graden is daarom weer verdeeld in kleinere delen waardoor er exactere metingen kunnen worden gedaan. Elke graden kan worden onderverdeeld in 60 gelijke delen, deze delen worden minuten (') genoemd. Elke minuut kan weer onderverdeeld worden in 60 delen, deze delen worden seconden genoemd (").

Zelfs een seconde kan weer onderverdeeld worden zodat de nauwkeurigheid nog verder toeneemt. Een voorbeeld is een huis in New Orleans, deze kan gelokaliseerd zijn op 30 graden 27' 14.085" N en 90 graden 43' 31.535" W.

Kilometers in een graden

De lengte van een breedtegraad op het oppervlak van de aarde is ongeveer 111 km, dit blijft ook tamelijk constant omdat de breedtelijnen parallel lopen en op gelijke afstand van elkaar staan.

Voor de lengtegraad geldt een andere verhaal, deze lijnen komen langzaam samen richten de polen. Een lengtegraad op de evenaar is 111.32 km, maar als je richting de polen gaat neemt de afstand tussen de lengtegraden af. Op 40 graden breedte is een lengtegraad 85 km, op 60 graden is een lengtegraad 56 km. En op 90 graden, waar alle lijnen kruisen is lengte 0 km.



's Morgens draait uw stad richting de zon. De zon wordt onderlangs gepasseerd op het middaguur. Vanaf dit moment draait uw stad weg van de zon. Het middaguur uur is ook het punt waarop de zon het hoogste aan de hemel staat.

Het duurt 24 uur voordat de aarde een complete rotatie heeft gemaakt. Er staan 24 meridianen op uw wereldbol, elke meridiaan staat voor 1 uur.

Het woord meridiaan is afkomstig uit het Latijn en betekend middag. Alle plaatsen gelokaliseerd op dezelfde meridiaan hebben op het zelfde moment middag.

De grote cirkel routes

Op het gebied van vliegen en ruimtevluchten horen we regelmatig van de term grote cirkel of grote cirkel route. Grote cirkels zijn de grootste cirkels die op een globe kunnen worden getekend. Deze cirkels delen de bol in exact 2 helften. De evenaar is een grote cirkel, de meridiaan is dit ook.

Omdat we op een ronde wereld leven is de kortste route tussen twee punten te vinden op een grote cirkel. U kunt dit zelf zien wanneer u de afstand meet tussen 2 afstanden op uw globe. U zult ontdekken dat de boog van een grote cirkel tussen 2 willekeurige punten altijd een directe lijn creëert.

Als je op een platte kaart kijkt lijkt het aannemelijk dat een reis van Chicago (42N breedte) naar Tokyo (36N breedte) bestaat uit een stuk naar het Westen in combinatie met een klein stuk naar het Zuiden. Echter, de kortere route is die van de grote cirkel route, dit kan gesimuleerd worden door een touwtje te spannen tussen de twee steden. Deze route, welke honderden kilometers korter is, gaat eerst naar Noordwest. Vervolgens gaat de reis voorbij de 60 graden en het zuiden van Alaska, hiermee wordt de Grote Oceaan bijna geheel overgeslagen.

Om de afstand van Chicago naar Tokyo de berkenen moet u elke stad markeren op uw touwtje. Als u het touwtje vervolgens langs de evenaar legt kunt u de aantal graden tussen de 2 markeringen tellen. U zal zien dat dit er ongeveer 89 zijn. Als u dit vermenigvuldigt met 111.32 km komt u op 9907 km.



Het traceren van grote cirkel routes kan u een vernieuwde indruk geven dan afstanden en richtingen. Dit komt misschien als een verassing voor iedereen die altijd gewend is geweest om platte kaarten te bestuderen. De grote cirkelroute van bijvoorbeeld Toronto naar Bangkok gaat recht over de Noordpool. De route van Melbourne (Australië) naar Rio de Janeiro (Brazilië) gaat recht over Antarctica. Vanaf Seattle moet u en Noordoostelijke richting reizen om de kortste route richting Moskou te volgen.

Tijd is gelijk aan de afstand

Ondanks dat de zon lijkt op te gaan in het Oosten en lijkt onder te gaan in het Westen, is juist de aarde die beweegt, de aarde roteert constant van West naar Oost. Dit draaien naar de zon en wegdraaien van de zon zorgt ervoor dat dag en nacht bestaan.

Waarom tijdzones?

De tijd zou overal ter wereld verschillend zijn als we geen systeem zouden hebben met standaard tijdzones. Reizigers zouden de bijna onmogelijk taak krijgen om constant hun horloges goed te zetten.

Op de evenaar draait de aarde met een snelheid van 1670 km/h, dat is 28 km/min. Als je in Westelijke richting gaat betekent dit dat een reiziger elke 28 gereisde kilometer zijn of haar horloge een minuut moet terugdraaien. Voor reizen in Oostelijke richting geldt dat het horloge elke 28 kilometer een minuut vooruit moet worden gezet.

Om dit ongemak te voorkomen is de aarde opgedeeld in 24 tijdzones, dit is internationaal overeengekomen. Een reiziger hoeft hierdoor slechts per tijdzone zijn of haar horloge een uur voor of achteruit te zetten.
Elke van de 24 tijdzones in gecentreerd op de 15 graden meridiaan, de tijd tussen de zones is overal gelijk. De grenzen van de zones zijn onregelmatig om lokaal ongemak te voorkomen. Het ligt voor de hand dat het niet praktisch is als een stad opgedeeld wordt in twee tijdzones.

Onderhoud van uw globe

Voor niet-verlichte globes en globes met handmatig aangebrachte kaarten mag alleen een droge doek worden gebruikt om stof en/of markeringen te verwijderen. Ook voor verlichte globes kan stof en/of markeringen verwijderd worden met een droge doek. Echter het is ook mogelijk om een licht vochtige doek te gebruiken om vingerafdrukken of vlekken te verwijderen. Gebruik geen industriële of huishoudelijke reinigers die alcohol of een oplosmiddelen bevatten. Minimaliseer de blootstelling aan direct zonlicht om de kleuren van uw globekaart als nieuw te behouden.